Steeds meer mensen zoeken hulp voor psychische problemen of problemen met alcohol of drugs. Tussen 2007–2009 en 2019–2022 nam het gebruik voor deze problemen toe bij zowel de algemene gezondheidszorg (AGZ, meestal de huisarts) als de geestelijke gezondheidszorg (GGZ). Het gebruik van uitsluitend de AGZ voor deze problemen steeg van 4,5% naar 7,3% en het gebruik van de GGZ van 6,2% naar 10,0%.
Meer informatie over dit onderwerp is te vinden op de pagina Trends in zorggebruik en uitgebreider beschreven in een internationaal wetenschappelijk paper.
Sterke groei van gebruik in de AGZ bij een matige ernst van de psychische aandoening
Bij mensen met een matige ernst van de psychische aandoening is het gebruik van uitsluitend de AGZ voor psychische problemen of problemen met alcohol of drugs sterk toegenomen (van 10,6% naar 17,6%). Deze stijging is groter dan bij mensen zonder psychische aandoening (van 3,0% naar 4,1%).
De AGZ speelt voor deze groep bovendien een steeds belangrijkere rol in de intensiteit van de zorg. Het aandeel mensen met een matige of een ernstige psychische aandoening dat in de AGZ een intensieve behandeling kreeg, steeg van 13,7% naar 32,1%. Deze toename is sterker dan bij mensen zonder of met een lichte psychische aandoening (van 16,9% naar 19,1%). De invoering van de praktijkondersteuner ggz (POH-GGZ) heeft hier waarschijnlijk aan bijgedragen
Meer gebruik van de GGZ, maar geen verschil naar ernst van de aandoening
Het gebruik van de GGZ nam ook toe. Zo steeg het gebruik bij mensen met een ernstige psychische aandoening van 36,4% naar 39,6%. Deze stijging was ongeveer gelijk voor mensen met een lichte, matig ernstige en ernstige aandoening, en hangt dus niet samen met de ernst van de problematiek.
Tegelijkertijd nam binnen de GGZ het aandeel intensieve behandelingen af, vooral bij mensen met een matige of ernstige aandoening (van 67,2% naar 53,2%). Deze daling was sterker dan bij mensen zonder of met een lichte aandoening (van 43,9% naar 41,7%).
Aanzienlijk deel van mensen met ernstige aandoeningen krijgt geen passende zorg
Ondanks het toegenomen zorggebruik ontvangt een groot deel van de mensen met een ernstige psychische aandoening geen gespecialiseerde zorg. Ongeveer twee op de tien maken uitsluitend gebruik van de AGZ, terwijl vier op de tien in het afgelopen jaar helemaal geen professionele zorg ontvingen.
Zorggebruik ook bij mensen zonder recente psychische aandoening
Bijna 4% van de mensen zonder een stemmings-, angst- of middelenstoornis in de afgelopen 12 maanden had in dezelfde periode toch contact met de GGZ. Net als twaalf jaar geleden heeft vrijwel iedereen in deze groep andere kenmerken die wijzen op een zorgbehoefte, zoals functionele beperkingen of eerdere psychische problematiek.